Historia Skarbowości na Lubelszczyźnie

    Historia Skarbowości na Lubelszczyźnie

    Historia Skarbowości na Lubelszczyźnie

    Historia Skarbowości na Lubelszczyźnie

    W 1918 roku przed tworzącymi się władzami niepodległego państwa polskiego stanęło trudne zadanie budowy aparatu skarbowego. Bowiem na terenie objętym przez odrodzoną państwowość polską funkcjonowało aż dziewięć porządków prawnych (niemiecki, pruski, system Górnego Śląska, okupacyjny system niemiecki, węgierski, austriacki, okupacyjny system austro-węgierski, rosyjski oraz specjalny system Królestwa Kongresowego).


    Na Lubelszczyźnie przejęcie administracji po byłej okupacji austriackiej odbyło się 5 listopada 1918 r., wówczas władzę skarbową w zakresie podatków bezpośrednich sprawowały utworzone w każdym powiecie inspektoraty skarbowe, w których powstały kasy skarbowe. Taka organizacja skarbowości na Lubelszczyźnie obowiązywała do 1920 r., tj. do dnia 1 kwietnia 1920, kiedy powstała w Lublinie Izba Skarbowa. Lubelska Izba Skarbowa mogła powstać dzięki ustawie z dnia 31 lipca 1919 roku. Na mocy tej ustawy powołano izby skarbowe podległe bezpośrednio Ministerstwu Skarbu. Każdej izbie skarbowej w jej okręgu podlegały bezpośrednio urzędy skarbowe podatków i opłat skarbowych, urzędy skarbowe akcyz i monopoli skarbowych oraz kasy skarbowe. Urzędom skarbowym akcyz i monopoli podlegała bezpośrednio kontrola skarbowa.

    Jednakże wcześniej Stowarzyszenie Urzędników Państwowych Polaków w Lublinie już 15 listopada 1918 r. wystąpiło do Ministra Skarbu w Warszawie z wnioskiem o powołanie konkretnych osób na stanowiska w urzędach polskich. Nabór pracowników do tworzonej administracji publicznej rozpoczął się już jesienią 1918r. Osoby starające się o pracę w administracji skarbowej musiały wykazać się odpowiednimi kwalifikacjami i kompetencjami.

    W dniu 24 grudnia 1918 r. udzielono delegacji Henrykowi Kwiatkowskiemu na funkcję członka Delegacji Ministerstwa Skarbu ds. kasowych w woj. lubelskim.
    W latach 1920-1939 władzę skarbową II instancji na obszarze całego województwa sprawowała Izba Skarbowa. Początkowo jej działalnością objętych było 19, a następnie 18 powiatów, 33 miasta oraz 277 gmin wiejskich całego województwa. Pierwotnie Izba Skarbowa posiadała cztery wydziały: ogólny, podatków bezpośrednich i opłat skarbowych, kasowy oraz akcyz i monopoli państwowych. Od 15 grudnia 1921 roku utworzono wydział opłat stemplowych, podatku spadkowego i od darowizn.
    W 1934 r. w okręgu Izby Skarbowej zatrudnionych było 1112 osób. Pracownicy, od których wymagano wysokich kompetencji podlegali corocznej ocenie pracowniczej.
    W okresie przedwojennym władze pierwszej instancji w okręgu Izby Skarbowej w Lublinie składały się z 20 urzędów skarbowych (17 w powiatach i 3 w Lublinie), z jednego Urzędu Opłat Stemplowych oraz 3 Urzędów Skarbowych Akcyz i Monopolów Państwowych.


    Lubelska Skarbowość tuż po wojnie
    Reaktywacja działalności lubelskiej Izby Skarbowej nastąpiła praktycznie już 25 lipca 1944 roku. Tego dnia pracownicy skarbowi zjawili się w urzędach, by zabezpieczyć pozostawiony majątek i akta. Oficjalną datą wznowienia działalności Izby stał się dzień konferencji z dnia 7 sierpnia 1944 roku. Początkowo w okresie powojennym Izba Skarbowa oraz Pierwszy i Drugi Urząd Skarbowy w Lublinie mieściły się przy ul. Krótkiej 4 i 3, później zostały one przeniesione do budynku przy ul. Krakowskie Przedmieście 64.

    Działalność aparatu administracji skarbowej koncentrowała się w tym okresie przede wszystkim na uzyskaniu dla Skarbu Państwa jak największych dochodów. Głównymi wpływami były podatki pośrednie i opłaty akcyzowe oraz podatki bezpośrednie. Niezależnie od zadań głównych wykonywano zadania o charakterze ogólnopaństwowym. Jednym z tych zadań była wymiana pieniędzy okupacyjnych. Wszystkie czynności związane z tą wymianą w całym okresie jej przeprowadzania (od 10 stycznia 1945 roku do 28 lutego 1945 roku) prowadziły urzędy skarbowe.

     

    Lata pięćdziesiąte
    Ustawa z dnia 7 marca 1950 roku wprowadziła zmiany organizacyjne. Urząd Ministra Skarbu przekształcono w urząd Ministra Finansów i poszerzono zakres jego działania. Szczegółowo zadania Ministra Finansów określono w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1950 roku Zasadnicze zmiany zaszły wówczas w organizacji i zadaniach terenowej administracji finansowej (przede wszystkim utworzono Wydziały Finansowe Prezydiów Wojewódzkich i Powiatowych Rad Narodowych).

    W województwie lubelskim utworzono Wydział Finansowy Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Lublinie oraz wydziały powiatowe w: Białej Podlaskiej, Biłgoraju, Chełmie, Hrubieszowie, Krasnymstawie, Kraśniku, Lubartowie, Lublinie, Łukowie, Puławach, Radzyniu Podlaskim, Tomaszowie.


    Reaktywacja Izb Skarbowych i Urzędów Skarbowych
    Pierwszy krok powrotu do jednolitej i wyspecjalizowanej administracji skarbowej podległej Ministrowi Finansów stanowiła reforma administracyjna kraju z 1975 roku W następstwie ustawy z dnia 28 maja 1975 roku o dwustopniowym podziale administracyjnym państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych powołano Okręgowe Zarządy Dochodów Państwa i Kontroli Finansowej. Powstały 23 zarządy okręgowe i 26 zarządów zamiejscowych, co oznaczało powstanie aparatu dochodów państwa w każdym nowym województwie. Organy te były właściwe w sprawach opodatkowania i dochodów od jednostek gospodarki uspołecznionej oraz w zakresie kontroli finansowej.

    Jednakże dopiero 29 grudnia 1982 roku uchwalono ustawę o urzędzie Ministra Finansów oraz o urzędach i izbach skarbowych. Art. 9 tej ustawy stanowił, iż „tworzy się urzędy skarbowe i izby skarbowe jako organy administracji państwowej podległe Ministrowi Finansów". Ustawa ta położyła jednocześnie kres bytowi organizacyjnemu Okręgowych Zarządów Dochodów Państwa i Kontroli Finansowej. Zgodnie z jej art. 14 „pracownicy okręgowych zarządów dochodów państwa i kontroli finansowej z chwilą wejścia ustawy w życie stali się pracownikami izb skarbowych lub urzędów skarbowych".

     

    Konsolidacja służb skarbowych
    Od 1 kwietnia 2015 roku Administracja Podatkowa funkcjonuje w innej formule niż dotychczas. Izba skarbowa i podległe jej urzędy skarbowe są jedną jednostką budżetową, a dla wszystkich pracowników tej administracji w województwie pracodawcą jest izba skarbowa.

    Dyrektor izby skarbowej odpowiada za wszystkie zadania zwane procesami pomocniczymi, realizowanymi dotychczas odrębnie przez izby i urzędy w zakresie: obsługi finansowej i kadrowej, zarządzania majątkiem, remontami i inwestycjami, zamówień publicznych, obsługi informatycznej, audytu, kontroli zarządczej, zarządzania jakością, komunikacji oraz informacji prawnie chronionych. Naczelnicy urzędów skarbowych pozostali organami podatkowymi I instancji i organami egzekucyjnymi, a dyrektorzy izb jak dotychczas organami nadzoru i organami podatkowymi II instancji.


    Siedziba Izby Skarbowej
    Na początku siedziba Izby Skarbowej mieściła się w budynkach prywatnych, ale już od lutego 1926 roku Izba dysponowała własnym gmachem przy obecnej ul. Spokojnej. Budowa tego budynku na potrzeby Izby rozpoczęła się w 1921 roku, a zakończyła w roku 1925. Obecnie w budynku tym mieści się Lubelski Urząd Wojewódzki.
    Do czerwca 2012 roku Izba Skarbowa mieściła się przy ul Pierwszej Armii Wojska Polskiego 3. Warunki lokalowe nie spełniały norm nowoczesnego urzędu, dlatego przeniesienie się do nowych budynków usytuowanych są przy ul. Szeligowskiego 24 radykalnie to zmieniły. Poza Izbą Skarbową w dobrze wyposażonych, przyjaznych także dla osób niepełnosprawnych budynkach urzęduje Drugi Urząd Skarbowy i Lubelski Urząd Skarbowy.

    bip

    Informacje o publikacji dokumentu

     
    Data utworzenia: 25.05.2015 Data publikacji: 25.05.2015 14:30 Data ostatniej modyfikacji: 25.05.2015 14:35
    Autor: Marta Szpakowska Osoba publikująca: Marta Szpakowska Osoba modyfikująca: Marta Szpakowska